Tuần này, Lời Cảnh Báo tiếp tục cập nhật những vấn đề thời sự được dư luận đặc biệt quan tâm, trong đó có Nguy cơ từ trào lưu ăn qua màng bọc thực phẩm để giảm cân; Thận trọng với trào lưu uống trà bổ khí huyết trên mạng xã hội.
Nguy cơ từ trào lưu ăn qua màng bọc thực phẩm để giảm cân
Nhu cầu giảm cân và giữ gìn vóc dáng ngày càng được nhiều người quan tâm. Tuy nhiên, bên cạnh các phương pháp khoa học, không ít trào lưu kỳ lạ, tiềm ẩn nhiều rủi ro đang lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội. Gần đây, xu hướng ăn uống qua màng bọc thực phẩm được nhiều người tai nhau như một “bí quyết” kiểm soát cân nặng.
Hiện nay, tỷ lệ thừa cân, béo phì ở người trưởng thành tại Việt Nam đã chạm mốc 20%. Trước áp lực về vóc dáng, nhiều người sẵn sàng thử nghiệm bất kỳ phương pháp nào được gắn mác “giảm cân nhanh”.
Trào lưu ăn uống qua màng bọc thực phẩm là một ví dụ. Người áp dụng sẽ dùng màng bọc nilon che miệng lại và đưa thức ăn qua lớp màng này nhằm hạn chế lượng thực phẩm nạp vào cơ thể, kiểm soát khẩu phần ăn.
Chị N.T.M.P, một người từng thử nghiệm phương pháp này, chia sẻ: “Mình thấy trên mạng nhiều người bảo quấn màng bọc khi ăn sẽ giúp hạn chế ăn nhiều nên làm theo. Mặc dù khi ăn cảm thấy rất khó chịu, bí bách nhưng mình vẫn cố vì nghĩ sẽ giảm cân nhanh”. Tuy nhiên, chỉ sau vài ngày, chị T. đã phải từ bỏ: “Ăn uống không thoải mái, mất cả ngon mà chẳng thấy giảm cân gì, ngược lại còn thấy cơ thể rất khó chịu”.
Theo TS BS Trần Quốc Cường, phương pháp ăn qua màng bọc thực phẩm hoàn toàn không có cơ sở khoa học và không mang lại hiệu quả giảm cân thực tế. Ngược lại, hành động này đối mặt với 3 nguy cơ lớn về sức khỏe.
Thứ nhất, nguy cơ ngộ độc mãn tính từ vi hạt nhựa. Màng bọc thực phẩm bản chất là nhựa PE và có độ dày rất mỏng. Khi chúng ta nhai, lực cơ học kết hợp với các dịch tiêu hóa trong khoang miệng có thể làm rách, nứt vỡ lớp màng này, tạo ra các vi hạt nhựa. Dù không gây ngộ độc cấp tính ngay lập tức, các vi hạt nhựa này sẽ theo nước bọt trôi xuống dạ dày, thôi nhiễm vào cơ thể và rất khó đào thải. Tích tụ lâu ngày sẽ dẫn đến ngộ độc mãn tính, thậm chí ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh sản.
Thứ hai, nguy cơ hóc dị vật, ngạt thở. Trong quá trình nhai nuốt, lớp màng bọc rất dễ bị vón cục hoặc đứt nhỏ. Nếu vô tình hít phải, những mảnh nhựa này có thể sặc vào đường hô hấp trên, gây ra “hội chứng xâm nhập”. Đây là tình trạng nguy cấp, nhẹ thì gây khó thở, nặng có thể dẫn đến tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Thứ ba, rối loạn hành vi ăn uống dưới góc độ tâm thần kinh. Dưới góc nhìn của chuyên ngành y học tâm thần kinh, việc nhai thức ăn qua màng bọc rồi liên tục phun ra, hoặc ăn uống trong trạng thái ức chế là một dạng biểu hiện của rối loạn chức năng ăn uống. Về lâu dài, điều này làm suy giảm chức năng của hệ tiêu hóa do thức ăn không được xử lý đúng cách trong khoang miệng, khiến dạ dày phải làm việc áp lực hơn.
Để kiểm soát cân nặng một cách bền vững và an toàn, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần tỉnh táo trước các trào lưu mạng xã hội và tuân thủ nguyên tắc khoa học cốt lõi: Giảm năng lượng nạp vào và tăng năng lượng tiêu hao.
Chế độ ăn lành mạnh bao gồm cắt giảm các thực phẩm giàu năng lượng xấu (đồ mỡ màng, nhiều đường), tăng cường rau xanh và trái cây. Đặc biệt, không nên ăn muộn sau 20 giờ, bởi đây là thời điểm cơ thể ít hoạt động, năng lượng nạp vào dễ chuyển hóa thành mỡ thừa tích lũy.
Việc tăng cường vận động nhắm đốt cháy calorie thông qua các bài tập thể dục như aerobic, đi bộ, chạy bộ, đạp xe, bơi lội hoặc các môn thể thao yêu thích.
Giảm cân là một quá trình đòi hỏi sự kiên trì, hiểu rõ cơ thể và lựa chọn phương pháp bền vững. Đừng vì tâm lý nóng vội nhất thời mà đánh đổi bằng sức khỏe, thậm chí là tính mạng của bản thân trước những trào lưu thiếu kiểm chứng.
Thận trọng với trào lưu uống trà bổ khí huyết trên mạng xã hội
Thời gian gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội rầm rộ trào lưu chia sẻ công thức pha chế các loại trà thảo dược được quảng cáo có công dụng “thần kỳ” như: bổ khí huyết, dưỡng nhan, trị mụn, cải thiện giấc ngủ,… Nhiều người xem đây là giải pháp tiện lợi để tự chăm sóc cơ thể tại nhà. Tuy nhiên, việc tự ý sử dụng các loại trà này theo trào lưu, không rõ nguồn gốc và thiếu chỉ dẫn chuyên môn đang tiềm ẩn nhiều hiểm họa khôn lường cho sức khỏe.
Táo đỏ, kỷ tử, đương quy, hoàng kỳ, diếp cá… vốn là những dược liệu, thảo mộc quen thuộc trong Y học cổ truyền. Khi được sử dụng đúng cách, đúng liều lượng và phù hợp với thể trạng cá nhân, chúng có tác dụng nâng đỡ thể trạng rất tốt. Dù vậy, việc các sản phẩm này được thần thánh hóa thành “thuốc trị bách bệnh” trên không gian mạng đã tạo nên một làn sóng tự điều trị sai lầm.
Không chỉ người trung niên, trào lưu này đang càn quét giới trẻ. Chị N.T.T.T, một người tiêu dùng trú tại TP.HCM chia sẻ: “Mặt mình nổi nhiều mụn nên lên mạng tìm cách chữa. Thấy mọi người gợi ý uống trà diếp cá khô để thải độc, trị mụn nên mình mua về uống thay nước lọc. Thế nhưng uống một thời gian dài chẳng thấy hiệu quả gì, ngược lại bụng dạ cứ cồn cào, khó chịu nên phải dừng lại”.
Bi kịch hơn, nhiều người khi cơ thể xuất hiện các triệu chứng bất thường như mệt mỏi, chóng mặt, mất ngủ, da xanh xao… thay vì đến bệnh viện lại có xu hướng lên mạng “bốc thuốc”. Việc tự chẩn đoán mình bị “suy giảm khí huyết” rồi mua trà thảo dược tích cực uống vô tình làm lu mờ các triệu chứng của các bệnh lý nền nguy hiểm khác, bỏ lỡ “thời gian vàng” để phát hiện và điều trị bệnh kịp thời.
Theo Ths BS Nguyễn Trương Minh Thế, việc lạm dụng trà thảo dược theo xu hướng đám đông chứa đựng các nguy cơ lớn.
Thứ nhất, nguy cơ ngộ độc do nấm mốc ẩn giấu. Các loại dược liệu, thảo mộc trên mạng thường bán ở dạng sấy khô. Nếu quy trình thu hái, bảo quản không đúng cách hoặc để quá lâu, vi sinh vật và nấm mốc sẽ phát triển. Đáng lo ngại là nhiều loại nấm mốc phân hủy dược liệu không thể nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng lại sản sinh ra độc tố nguy hiểm tấn công hệ bài tiết (gan, thận), tích tụ lâu ngày có thể gây ra các căn bệnh nan y.
Thứ hai, tương tác thuốc và tác dụng phụ. Dược liệu cũng là thuốc. Việc sử dụng kéo dài hoặc không đúng liều lượng có thể gây ra tác dụng phụ. Đặc biệt, một số thành phần trong thảo dược có thể tương tác tiêu cực với các loại thuốc tây điều trị bệnh lý khác. Các đối tượng như phụ nữ mang thai, người cao tuổi, người mắc bệnh mãn tính nếu tự ý sử dụng sẽ cực kỳ nguy hiểm.
Thứ ba, sản phẩm trôi nổi, kém chất lượng. Đánh vào tâm lý chuộng đồ tự nhiên, nhiều cơ sở kinh doanh online tung ra các set trà không nhãn mác, không rõ nguồn gốc xuất xứ, chưa qua kiểm định chất lượng nhưng lại được thổi phồng công dụng “uống vào đẹp ngay, hiệu quả tức thì”.
Cơ thể mỗi người là một thể trạng riêng biệt, không có một loại trà hay công thức chung nào phù hợp cho tất cả. Để bảo vệ sức khỏe, người tiêu dùng cần nằm lòng 3 nguyên tắc: Thứ nhất, tham khảo ý kiến chuyên môn, luôn hỏi ý kiến bác sĩ, thầy thuốc y học cổ truyền trước khi dùng bất kỳ loại thảo dược nào. Thứ hai, kiểm tra nguồn gốc rõ ràng, chỉ mua sản phẩm tại các cơ sở, nhà thuốc uy tín, có giấy phép và kiểm định rõ ràng. Thứ ba, thảo dược chỉ mang tính bổ trợ, trà thảo dược chỉ là liệu pháp hỗ trợ nâng đỡ sức khỏe, không dùng kéo dài thay nước lọc và tuyệt đối không thể thay thế thuốc chữa bệnh.
Lời Cảnh Báo là một chương trình thời sự, phản ánh những vấn đề đang được xã hội quan tâm, cung cấp cho người dân nhiều kiến thức bổ ích về các lĩnh vực khác nhau trong cuộc sống như: kinh tế, sức khỏe, giáo dục, an ninh trật tự, xã hội…
Chương trình được phát sóng vào lúc 19h50 Thứ Hai và Thứ Tư hàng tuần trên kênh THVL1. Chương trình do Báo và Phát thanh, Truyền hình Vĩnh Long phối hợp cùng Jet Studio thực hiện.
LC/Lifestyle
